DachyB2B / Baza wiedzy / Vademecum i artykuły / Pokrycia dachowe / Ciężkie pokrycia dachowe

Ciężkie pokrycia dachowe

Dodano: poniedziałek, 22 października 2018 08:00
Ciężkie pokrycia dachowe

Dach nazywany jest "piątą fasadą", a jego forma i barwa pokrycia powinny zostać tak dobrane, aby harmonizowały z elewacją i elementami stolarki okiennej oraz drzwiowej. Przy wyborze pokrycia istotne są również spełnienie wymagań technicznych, ekonomicznych jak i własności użytkowych, oraz dostosowanie do parametrów konstrukcji dachowej i warunków otoczenia wokół domu. Jednymi z najczęściej układanych pokryć są dachówki ceramiczne bądź cementowe, które charakteryzują się długowiecznością, estetycznym wyglądem, ale wymagają wcześniejszego zaprojektowania odpowiednio wytrzymałej więźby dachowej.

Kryteria wyboru materiału na tzw. ciężkie pokrycie dachowe

Wybierając optymalne pokrycie dla spadzistej konstrukcji dachowej należy uwzględnić kilka istotnych, charakteryzujących ją parametrów, z których najważniejsze to:

  • Kąt nachylenia dachu musi mieścić się w granicznych wartościach określonych dla wybranego rodzaju i modelu pokryci. Przekroczenie tych wartości może wymagać wykonania dodatkowych robót istotnie zwiększających koszty pokrycia dachowego
  • Kształt dachu ma decydujący wpływ na możliwość dopasowania pokrycia do - zwłaszcza krzywoliniowej - jego powierzchni jak i wymagań co do rodzaju oraz ilości dodatkowych elementów wykańczających.
  • Ciężar pokrycia musi być dostosowany do wytrzymałości konstrukcji dachowej, zatem już na etapie projektowania budynku należy uwzględnić obciążenia od ciężkich pokryć dachowych, bądź odpowiednio wzmocnić istniejącą konstrukcję.
  • Izolacyjność cieplna i akustyczna samego pokrycia dachowego nie musi spełniać specjalnych wymagań w tym zakresie, to jednak duża zdolność do tłumienia hałasu (np. podczas opadów deszczu)przez ciężkie dachówki, preferuje je do układania bezpośrednio nad pomieszczeniami użytkowymi.
  • Odporność na warunki otoczenia będzie gwarancją na wieloletnią trwałość pokrycia, a także utrzymanie jego estetycznego wyglądu, co ma szczególne znaczenie w rejonach przemysłowych, nadmorskich, a także zalesionych.

Dachówka cementowa czy ceramiczna?

Inwestorzy decydując się na ułożenie ciężkiego pokrycia dachowego stają przed wyborem materiału z jakiego są one produkowane. Wyglądające niemal identycznie dachówki cementowe i ceramiczne charakteryzują się również podobnymi własnościami użytkowymi i często decyzja o wyborze jednego z tych materiałów podyktowana je lokalna modą, preferencjami wykonawczymi dekarzy czy dostępnością określonego kształtu bądź barwy.

Niemniej pewne własności, a zwłaszcza zróżnicowanie kosztów może decydować o takim czy innym wyborze.

Dwa dachy z ciężkim pokryciem: dachówka betonowa (od lewej), dachówka ceramiczna (z prawej), fot. Braas

Tradycyjne dachówki ceramiczne wytwarzane są już od stuleci i nadal spotyka się dachy pokryte jeszcze wiekowym materiałem. Jednak przedstawiany często argument o niezwykłej trwałości dachów ceramicznych trzeba skorygować uwzględniając panujące w poprzednich okresach warunki środowiska.

Obecnie zanieczyszczone powietrze i np. kwaśne deszcze wpływają niszcząco również na takie dachy, choć i tak można je uznać za bardzo trwałe. Decydujący wpływ na estetykę jak i trwałość będzie miała forma wykończenia powierzchni - szkliwione dachówki nie brudzą się i nie porastają mchem na zacienionych połaciach.

Również w przypadku dachówek cementowych akrylowa powłoka ochronna zabezpiecza przed porastaniem, a w razie jej zniszczenia łatwo można dach odmalować.

Ze względu na ochronę środowiska porównywany jest również wpływ produkcji i użytkowania pokryć ceramicznych i cementowych w skali globalnej na atmosferę i zużycie energii nieodnawialnej.

Z przeprowadzonych badań wynika, że dachówki cementowe są bardziej przyjazne środowisku, głównie ze względu na mniejsze zapotrzebowanie energetyczne przy ich produkcji badanej tzw. energochłonnością ciągnioną.

Jak wytwarzane są dachówki cementowe?

Dachówki cementowe (zwane betonowymi) produkowane są z barwionego w masie betonu o wysokiej wytrzymałości, a zewnętrzna strona może być wykończona w różny sposób. Najlepsze własności uzyskują dachówki cementowe wykonywane w technologii trójwarstwowej.

Ich odporny na uszkodzenia rdzeń pokrywa drobnoziarnista warstwą, która nadaje dachówce gładką powierzchnię oraz znacznie zwiększa jej odporność na zabrudzenia i porastanie mchem.

Drobnoziarnista warstwa nie przepuszcza wody i jest nienasiąkliwa, dzięki czemu dachówki posiadają zwiększoną mrozoodporność.

Na tej powierzchni nakładana jest powłoka akrylowa intensyfikująca barwę i zapewniająca dodatkowa ochronę przed czynnikami atmosferycznymi. Gładką i odporną na warunki atmosferyczne powłokę uzyskuje się też przez nałożenie na rdzeń warstwy polimerowo-akrylowej.

Jak wytwarzane są dachówki ceramiczne?

Podstawowym materiałem do produkcji dachówek ceramicznych jest starannie wyselekcjonowana glina, poddana homogenizacji i uplastycznieniu dodatkiem wody. Tak przygotowany materiał poddaje się na linii produkcyjnej formowaniu metodą tłoczenia na prasach lub wyciskania w postaci ukształtowanej wstęgi ciętej na długość poszczególnych dachówek.

Na filmie przedstawiono proces produkcji dachówek ceramicznych Rubin 9V w niemieckiej fabryce BRAAS w miejscowości Obergräfenhain

Ukształtowane dachówki podlegają procesowi suszenia, a następnie wypalania w piecu tunelowym w temperaturze sięgającej 1000°C. Surowa powierzchnia ceramiczna może być barwiona poprzez powlekanie wierzchniej strony dachówki płynną warstwą glinki szlachetnej (tzw. angobowanie) lub szkliwa (tzw. glazurowanie) tworzącego gładką i błyszczącą warstwę ochronną.

Własności użytkowe i wymagania montażowe ciężkich pokryć dachowych

Dachówki cementowe jak i ceramiczne produkowane są w wielu odmianach kształtów, barwy jak i wykończenia powierzchni, co ułatwia dopasowanie pokrycia dachowego do charakteru budynku, jego koncepcji architektonicznej i lokalizacji.

Obecnie najczęściej stosowane są dachówki zakładkowe, których szczelność i stabilne ułożenie zapewniają specjalne wyprofilowane zamki (górny, dolny, boczny) ułatwiające też ich układanie. Taki układ mocowań pozwala na przemieszczanie się, czyli tzw. pracę pokrycia.

Nie są to jednak pokrycia powietrznie szczelne - przez złącza może przenikać wiatr, jak też dach w pewnym stopniu „oddycha” od strony poddasza.

Zalecane nachylenie połaci powinno zawierać się w przedziale 25-60 stopni, choć dopuszczalne jest krycie mniej lub bardziej spadzistych dachów. Przy mniejszym nachyleniu konieczne jest utworzenie "podwójnego dachu" - zamocowanie pełnego deskowania z pokryciem papą, a na tym dopiero kładziona będzie dachówka.

Z kolei na dachach o większym spadku wymagane jest mocowanie każdej dachówki do łat montażowych.

Dachówki ceramiczne i cementowe są ciężkie - pokrycia waży zależnie od rodzaju i sposobu układania od 40-90 kg/m2, wymagają więc solidnej konstrukcji nośnej. Dużą zaletą jest natomiast zdolność do tłumienia hałasu, a także łatwość wymiany w razie uszkodzenia pojedynczych dachówek.

 

Połać dachu z pełnym deskowaniem, zabezpieczonym papą, fot. Sebastian-7 (forum.budujemydom.pl)

Oprócz podstawowego materiału pokryciowego, w ofercie wyrobów poszczególnych producentów dostępne są elementy uzupełniające (np. dachówki, boczne, połówkowe, kalenicowe) oraz akcesoria montażowe i ozdobne.

Przy pokrywaniu poddaszy nieużytkowych wystarczającym zabezpieczeniem przed ewentualnymi przeciekami będzie ułożenie na krokwiach folii wstępnego krycia. Nie powinna ona dotykać do dachówek co zapewnia jej zamocowanie pod kontrłatami i mocne naciągniecie.

Folia dachowa - Ekran Dachowy 165 z ołatowaniem umożliwiającym do montaż pokrycia dachowego, fot. Marma Polskie Folie
Folia dachowa - Ekran Dachowy 165 z ołatowaniem umożliwiającym montaż pokrycia dachowego, fot. Marma Polskie Folie

Również na dachach ocieplanych można tak przygotować podłoże, choć pewniejszym rozwiązaniem będzie odeskowanie pokryte np. cienką papą podkładową.

Przy takim wariancie folia paroprzepuszczalna powinna znaleźć się na krokwiach mocowana przez kontrłaty, na których układane jest deskowanie, papa, kontrłaty oraz łaty pod dachówki.

Błędne jest natomiast bezpośrednie mocowanie deskowania na krokwiach i pokrywanie wiatroizolacją, gdyż na styku folia-deska może pojawić się zjawisko ssania wody przez mikropory folii.

Połać dachu pokryta dachówką ceramiczną, widoczne: podkonstrukcja, folia dachowa, obróbka kosza, fot. Röben

Ołatowanie połaci dachowej dopasowuje się do konkretnych modeli dachówek zgodnie z zleceniami producenta, uwzględniając też rozstaw krokwi istotny dla doboru odpowiedniego przekroju łat nośnych.

Poszczególne dachówki układa się rzędami zwracając uwagę na właściwe połączenie na zamkach, a pokryci utrzymuje się na dachu dzięki własnemu ciężarowi.

Trzeba też zwrócić uwagę na dokładne rozmierzenie długości rzędów pokrycia z dopasowaniem do wymiarów dachówek. Przy standardowym nachyleniu połaci jedynie dachówki skrajne i wokół obróbek wymagają zamocowania za pomocą klamer bądź drutu.

Autor: Cezary Jankowski

Opracowanie: Aleksander Rembisz

Zdjęcie otwierające: Wienerberger (marka Koramic)

Zdjęcie w tekście: Braas, Röben, Marma Polskie Folie, Sebastian-7 z forum.budujemydom.pl

Film w tekście: Wienerberger (marka Koramic), Braas