Bitumiczne pokrycia dachowe

Dodano: wtorek, 13 lutego 2018 13:52

Należą do grupy materiałów pokryciowych o wszechstronnym zastosowaniu na dachach o różnym kształcie i nachyleniu połaci jak i dowolnym podłożu. Zapewniają wysoką szczelność i odporność na huraganowe wiatry. Można również bardzo łatwo je naprawiać.

Papy są używane do krycia dachów od dawna, jednak obecnie stosowane materiały znacznie przewyższają "zabytkowe" papy tekturowe, klejone lepikiem na gorąco, pod względem trwałości i wytrzymałości. Obecnie na pokrycia dachowe wykorzystuje się papy termozgrzewalne powlekane asfaltem modyfikowanym SBS odporne na skrajne warunki atmosferyczne jak i wygodne do układania.

Materiał ten stosowany jest również jako powłoka wodoszczelna przy wszelkich izolacjach chroniących przed wilgocią w częściach podziemnych budynków (fundamenty, ściany piwnic). Ze względu na obszar zastosowania występują dwie zasadnicze odmiany pap - podkładowe i nawierzchniowe. Są też papy o specjalnym przeznaczeniu np. wentylacyjne czy izolacyjne.

W uproszczeniu, powłoka papowa składa się z tzw.osnowy, która pełni funkcję warstwy nośnej i zostaje przesycona oraz pokryta masą bitumiczną (asfaltową). Naniesienie na nią mineralnej posypki zapobiega sklejaniu jak i tworzy zewnętrzną powierzchnię ochronną.

O właściwościach użytkowych pap decyduje ich giętkość, odporność na działanie niskiej i wysokiej temperatury, przesiąkliwość, siła zrywająca przy rozciąganiu (wzdłuż i w poprzek pasma) oraz wydłużenie względne przy zerwaniu. Papy termozgrzewalne są zbrojone osnowami z włókien szklanych lub włókniny poliestrowej.

Włókna szklane mają małą (2 - 5 %) wydłużalność przy oddziaływaniu siły zrywającej, dlatego pap na takiej osnowie nie można stosować w miejscach, w których mogą wystąpić siły rozciągające np. przy łączeniu elementów poziomych z pionowymi - pracujących pod wpływem zmian temperatury (istnieje tam ryzyko powstania pęknięć).

Znacznie większą rozciągliwością charakteryzują się papy na osnowie z włókniny poliestrowej, której wydłużalność przy zerwaniu dochodzi nawet do 50%. Takie papy bardzo dobrze współpracują z podłożem i dzięki dużej plastyczności dokładnie przylegają do powierzchni o nieregularnych kształtach.

Istotnym parametrem jest też wytrzymałość papy na zrywanie określana w różnych kierunkach względem przebiegu włókien osnowy. Minimalne wartości sił zrywających przy rozciąganiu dla papy termozgrzewalnej o osnowie z włókniny poliestrowej o gramaturze ok. 250 g/m2 powinny wynosić wzdłuż pasma - 800 N, w poprzek - 600 N, diagonalnie - 600 N.

Osnowy z włókien szklanych zapewniają bardzo zróżnicowane parametry wytrzymałościowe zależne od splotu i gramatury welonu, które mieszczą się w przedziale 500 - 2500 N. Temperatura otoczenia ma istotny wpływ na zachowanie się powłoki z papy.

Dzięki modyfikacji elastomerem SBS (kopolimer styren/butadien/styren) masa bitumiczna nie spływa po nagrzaniu słońcem i nie pęka na mrozie. Zakres temperatur dla dobrej papy zawiera się w granicach od +110oC do - 30oC.

Podczas układania podłoże powinno być suche i dokładnie zamiecione, temperatura powietrza powyżej 5oC, natomiast pogoda powinna być niemal bezwietrzna. Mocowanie odbywa się poprzez równomierne podgrzanie palnikiem gazowym - na całej szerokości rolki - spodniej strony papy, do temperatury upłynnienia bitumu. Na podłożach drewnianych zgrzewanie prowadzi się z reguły tylko na zakładach.

Wentylacyjna papa zgrzewalna
Wentylacyjna papa zgrzewalna

 

Gonty bitumiczne należą do pokryć najbardziej uniwersalnych - nadają się do układania na dachach jak i na ścianach tworząc elewację. Ich różnorodność w zakresie kształtów i kolorów daje możliwość swobodnego wyboru w celu uzyskania oczekiwanego efektu estetycznego i indywidualnego charakteru dachu.

Gonty mają budowę warstwową podobną jak papy z osnową z włókna szklanego, pokrytego masą bitumiczną modyfikowaną elastomerem SBS i posypką mineralną lub ceramiczną w różnych kolorach. Wycięcia pasów tworzą charakterystyczne kształty imitujące np. łupek mineralny, a naniesione na powierzchni oznaczenia ułatwiają ich prawidłowy montaż.

Płaszczyzna spodnia jest z reguły samoprzylepna na całej powierzchni i ulega samowulkanizacji tworząc trwałe i elastyczne połączenie chroniące przed podrywaniem przez wiatr. Gonty wymagają utworzenia równego i stabilnego podkładu - najczęściej z płyt OSB, MPF lub sklejki o grubości 12 - 18 mm.

Poszczególne płyty powinny być kładzione z kilkumilimetrową szczeliną na stykach co zapobiegnie ich odkształceniu przy zmianach wilgotności Jeśli podłożem będą deski, to powinny być przynajmniej jednostronnie ostrugane i łączone na pióro i wpust, co zapobiegnie klawiszowaniu podkładu i deformacji powierzchni pokrytej gontem.

Zależnie od nachylenia połaci dachowej pod gontami konieczne jest ułożenie dodatkowej warstwy wodochronnej. Na połaci o nachyleniu 12 - 18° układany jest pełny podkład z papy na welonie szklanym, a przy większym kącie spadku dachu potrzebny będzie pas z papy o szerokości 1m na krawędziach nadokapowych.

Dzięki swojej elastyczności gonty doskonale nadają się do krycia dachów krzywoliniowych, gdzie jedynym ograniczeniem w ich formowaniu jest możliwość kształtowania podkładu montażowego. Układanie gontów sprowadza się do przybicia gwoździami poszczególnych pasów do podłoża, a naniesione linie i punkty mocowania ułatwiają utrzymanie właściwych odstępów i kierunku układania poszczególnych pasów.

W kalenicy, koszach i okapach układa się odpowiednio ukształtowane gonty brzegowe bądź gąsiory. Szczególną uwagę należy zwrócić na wentylację przestrzeni pod odeskowaniem. W tym celu stosowane są odpowiednie wywietrzniki kalenicowe lub połaciowe.

Asortyment akcesoriów do pokryć z gontów obejmuje również kształtki umożliwiające wyprowadzenie ponad dach np. masztu antenowego czy odpowietrzenia kanalizacji.

Bitumiczne płyty faliste ze względu na swoją lekkość (masa powierzchniowa to ok. 4 kg/m2) wykorzystywane są najczęściej jako materiał pokryciowy przy renowacji zniszczonych dachów krytych papą lub blachą płaską, ale też w nowych budynkach. Produkowane są z włókien organicznych nasycanych bitumem i są formowane na gorąco pod wpływem wysokiego ciśnienia.

Ukształtowane płyty barwione są w masie, a ich powierzchnia utwardzana żywicą, co zwiększa odporność na promienie UV. Falista struktura zapewnia dostateczną sztywność, ale może je również układać na powierzchniach krzywoliniowych o promieniu nie mniejszym niż 5 m.

Płyty mają długość ok. 2 m i szerokość do 1 m co ułatwia ich transport oraz montaż W przypadku renowacji starych pokryć z reguły nie trzeba ich usuwać, a nowe pokrycie mocuje się do zamocowanych kontrłat i łat montażowych.

Zrezygnowanie z kontrłat i mocowanie łat bezpośrednio do pełnego deskowania spowoduje zatrzymywanie się na nich wody i zanieczyszczeń co sprzyja gniciu podłoża. Zależnie od kąta nachylenia połaci konieczne jest odpowiednie dostosowanie podkładu i tworzenie zakładów poprzecznych i wzdłużnych.

Płyty przybija się przez górną falę w miejscu zakładów wzdłużnych oraz na przemian w co drugą falę na łatach pośrednich. Wymagane jest użycie minimum 20 gwoździ ze stali ocynkowanej ze specjalnymi kapturkami do zamocowania na powierzchni jednej płyty.

autor: Cezary Jankowski
oprac.: Maja Wychowaniec
zdjęcie otwierające: Stema
zdjęcie w tekście: Izohan (marka Nexler)