Biblioteka

Wybór systemu rynnowego

Dodano: poniedziałek, 11 października 2010 10:51

Obecnie rynny i rury spustowe stosowane są przy prawie każdym rodzaju pokrycia dachowego. Ich zadanie polega na odprowadzaniu wody opadowej w jak najbardziej kontrolowany sposób. Do ich połączenia i zamocowania potrzebne są jeszcze różne akcesoria, które razem z rynnami tworzą systemy.

Podobnie jak dawniej rynien zwykle nie montuje się przy kryciu dachów strzechą, gontem lub wiórami osikowymi. Wyjątkowo używa się rynien drewnianych w celu zachowania odpowiedniego stylu budynku. W takich domach wystarczającym zabezpieczeniem ścian przed zawilgoceniem są zwykle duże i niskie okapy.

Rynny miedziane nie muszą być stosowane wyłącznie na domach krytych blachą miedzianą, równie dobrze prezentują się z dachówkami typu mnichmniszka

Rynny z aluminium są bardzo popularnym systemem odprowadzającym wodę z dachów domów szkieletowych (tzw. kanadyjczyków)

Na dachach krytych blachami niemal zawsze stosuje się rynny i rury spustowe z materiału identycznego jak pokrycie. Dzięki temu nie ma ryzyka, że wystąpi korozja elektrochemiczna, a poza tym uzyskuje się lepszy efekt architektoniczny. Z tego względu na dachach krytych blachą miedzianą trzeba używać rynien miedzianych, krytych aluminium - rynien aluminiowych itd. Wyjątkiem są blachy ocynkowane - tanie ale pracochłonne w montażu.

Rynny z blachy cynkowej lub cynkowo-tytanowej sa trwałe, estetyczne i doskonale pasują do dachu krytego dachówkami (Rheinzink)

Rynny z PVC należą do najbardziej uniwestalnych ponieważ pasują do każdego rodzaju pokrycia

Rynny i rury spustowe z tego materiału zastępuje się trwalszymi oraz bardziej estetycznymi systemami z blachy powlekanej. Zawsze można też zastosować rynny z tworzyw sztucznych. Przy pokryciach ceramicznych i bitumicznych nie ma możliwości użycia tych samych materiałów na rynny, co na pokrycie dachowe. Z tego powodu stosuje się wszelkie systemy wykonane ze stalowych blach powlekanych lub tworzyw sztucznych (PVC).

 

Właściwości rynien

Najwygodniejszym, choć nie zawsze najtańszym sposobem odprowadzenia z dachu wody opadowej jest zastosowanie jednego z gotowych systemów rynnowych. Niezależnie od użytego materiału montaż wszystkich elementów jest niezwykle prosty. Czasami trzeba coś przyciąć, niektóre elementy przykręcić, ale dzięki specjalnym złączkom prawie nie używa się narzędzi. Nic nie trzeba lutować czy łączyć na rąbki, nie trzeba mieć wprawy ani specjalistycznej wiedzy, aby zamontować cały system. Wystarczy przestrzegać instrukcji montażu.

Tabela 1. Właściwości rynien

W systemach najczęściej oferowane są rynny o przekroju półokrągłym lub półeliptycznym o szerokości 70-180 mm. Trzeba jednak pamiętać, że dostępne są również inne przekroje rynien: kwadratowe, prostokątne, trapezowe czy imitujące gzyms (z blachy aluminiowej). Kształt rur spustowych jest odpowiednio dostosowany. Ich średnica lub szerokość wynosi od 50 do 150 mm.

Przyjmuje się, że jedna rura spustowa może odprowadzać wodę z połaci o powierzchni do 200 m2. Ponadto wymiar rury spustowej powinien być mniejszy od rynny o 20-30 mm np. dla dachu o powierzchni do 100 m2 najczęściej stosuje się rynny o średnicy 125 mm i rury spustowe 100 mm.

Wybierając system rynnowy, warto porównać niektóre ważne cechy. Trzeba przecież pamiętać, że elementy te narażone są na działanie słońca i mrozu. Nie powinny więc zbytnio zmieniać swoich właściwości w zakresie temperatury od -40°C do co najmniej +70°C. Zatem przy systemach z PVC należy zadbać o odpowiednie zacienienie i usytuowanie rynien i rur spustowych (z wyłączeniem elewacji południowej). Tym bardziej że ich odporność na promieniowanie UV także jest sporo gorsza niż systemów blaszanych.

Elementy kompletnego systemu rynnowego z PVC (Monier)

Elementy kompletnego systemu rynnowego ze stali powlekanej (Balex-metal)

Ważna jest również rozszerzalność liniowa materiału. Stal ocynkowana lub pomalowana na jasne i błyszczące kolory jest pod tym względem najlepsza, ponieważ charakteryzuje się stosunkowo niewielkim współczynnikiem rozszerzalności liniowej. Trochę gorsza jest miedź, wskaźniki dla aluminium i cynku są blisko 2-krotnie większe, ale rozszerzalność PVC jest aż 7-krotnie większa od stali. Wniosek - rynny i rury spustowe wykonane z PVC muszą być stosunkowo krótkie, a to oznacza użycie większej liczby łączników i większą pracochłonność.

Wytrzymałość mechaniczna zwłaszcza rynien jest również istotna z powodu zsuwającego się śniegu, porywów wiatru (jego siła jest 2-krotnie większa na krawędzi niż na połaci dachu) czy przypadkowego oparcia drabiny.

Tabela 2. Porównanie blaszanych systemów rynnowych

Z kolei gładka powierzchnia rynien w praktyce oznacza mniejsze zabrudzenie pyłem, piaskiem, popiołem, liśćmi itp. Sprawia także, że większa jest szybkość odprowadzania wody deszczowej. Pod tym względem rynny z PVC są najlepsze, ponieważ ich współczynnik chropowatości jest 2-krotnie lepszy od miedzi, 6-krotnie od aluminium, ponad 40-krotnie od blach cynkowo-tytanowych i 200-krotnie od rynien stalowych. Natomiast odporność na korozję, czyli rdzę powodowaną przez kwaśne deszcze, dymy czy słone mgły nad morzem jest istotna zwłaszcza dla trwałości systemów, ale prawie nie dotyczy rynien z PVC.

opr.: Redakcja